Ukulele – moj instrument sa 4 žice
Ukulele je mali žičani instrument sa četiri žice, danas jedan od najpopularnijih instrumenata za početnike. Iako ga vezujemo za Havaje, njegova priča počinje u Portugaliji.
Kako je nastao ukulele
Krajem 19. veka na Havaje su sa portugalskog ostrva Madeira stigli radnici, a sa njima i njihovi mali žičani instrumenti, srodnici kavakinja (cavaquinho). Havajci su ih brzo zavoleli i prilagodili, i tako je nastao ukulele.
Ime na havajskom jeziku najčešće se prevodi kao „buva koja skače”. Prema jednom tumačenju, ime potiče od brzih pokreta prstiju po žicama koji podsećaju na skakanje buve.
Od čega se pravi
Ukulele se pravi od različitih vrsta drveta. Za pristupačne modele najčešće se koriste mahagoni i sapele, a za skupe ručno rađene instrumente koa – drvo koje raste samo na Havajima. Ukulele može imati ploče od laminata ili od masivnog drveta: laminat je otporniji na promene temperature i vlage, pa je praktičan za decu i za nošenje, a masivno drvo ima bogatiji zvuk.
Veličine ukulelea
Postoje četiri osnovne veličine. Što je ukulele veći, to mu je zvuk puniji i dublji, a razmak između pragova veći.
- Sopran – najmanji i najčešći, sa zvukom koji najviše podseća na Havaje. Lagan je i ima kratak vrat, pa je odličan za decu, za početnike i za putovanja.
- Koncert – nešto veći od soprana, sa punijim zvukom i više prostora za prste. Dobar je izbor za odrasle početnike i za one koji žele da sviraju i melodije, a ne samo akorde.
- Tenor – veći, sa dubljim i jačim tonom. Pogodan je za složenije kompozicije, sviranje prstima i nastupe.
- Bariton – najveći, sa najdubljim zvukom, sličnim gitari.
Sopran, koncert i tenor ukulele najčešće se štimuju G – C – E – A, pri čemu je žica G viša od žice C – zbog toga ukulele ima svoj prepoznatljiv, vedar zvuk. Neki muzičari stavljaju „nisko G”, pa dobijaju dublji zvuk. Bariton se štimuje D – G – H – E, kao četiri najtanje žice gitare. Za brzo štimovanje pogledajte tekst štimer za gitaru online – isti štimeri rade i za ukulele.
Pored osnovnih veličina, postoje i travel ukulelei sa tanjim telom, kao i ukulelei u obliku ananasa, sa zaobljenim telom.
Kako izabrati
Detaljna tabela veličina i saveti za prvi ukulele, žice i opremu nalaze se u našem vodiču za izbor ukulelea. Celu ponudu pogledajte u kategoriji ukulele, a ukulele možete isprobati i u našoj prodavnici u Beogradu.